Het woord dat in je hoofd blijft hangen is misschien niet ‘South’. Misschien is het ‘change’: een kort woord, maar in staat om het hele gewicht van de titel te verschuiven. South. Change. Twee droge kloppen, als knokkels op een deur die niet vanzelf opengaat.

Adia Victoria groeide op in South Carolina, in een religieuze omgeving, en kwam later in aanraking met andere culturele mogelijkheden. Vóór de muziek kwamen poëzie en verhalen; de gitaar kwam relatief laat in haar leven. In de blues vond ze een ruimte om over haar ervaring als zwarte vrouw uit het Zuiden te spreken zonder die te verzachten.

South Gotta Change, uitgebracht in augustus 2020, is verbonden met de dood van John Lewis en met de noodzaak zijn werk voort te zetten. T Bone Burnett staat vermeld als executive producer. Victoria noemde het nummer een gebed, een bevestiging en een strijdkreet: drie stemmen, krachtig, verschillend, verweven, dringend en aanhoudend, die over elkaar heen schuiven zonder elkaar het zwijgen op te leggen, als drie klokken die op hetzelfde plein luiden.
In de titel zit een eis, maar ook een verbondenheid. Victoria spreekt niet als toerist over het Zuiden en beperkt zich niet tot het verbeelden van een vlucht. Ze eist het op terwijl ze de geschiedenis en het heden ervan betwist. Ze zegt niet dat het Zuiden moet verdwijnen, en ook niet dat zij moet vertrekken. Ze zegt: het Zuiden moet veranderen.

Kritiek wordt zo een vorm van verbondenheid. Geen vrijspraak, maar een eis gericht aan een plek die je te goed kent om haar van een afstand te bekijken. Woede en hoop stromen als twee stromingen in hetzelfde nummer: ze botsen, breken, en stromen dan verder. Haar stem is vast, trots en vurig, als een wortel die standhoudt in droge grond.
Kun je echt van een plek houden juist omdat je weigert haar vrij te spreken?

